සීකා වෛරසයෙන් වැඩිහිටි මොළයට ද බලපෑම්

Dilini, science 0 Comments

සීකා වසංගතය මෑත කාලීනව ලොව පුරා පැතිර ගිය බරපතල අන්දමේ ප්‍රතිඵල ඇති කරවන රෝගයකි. මෙහි වාහකයා මදුරුවෙකි. මෙය වැඩිහිටියන් තුළ ඇති කරනුයේ රෝග ලක්ෂණ කිහිපයකි. මෙම වසරේ වාර්තා වූ ආකාරයට එහි වඩාත් අහිතකර බලපෑම් ඇති වී තිබුණේ ගර්භාෂය තුළ වර්ධනය වන කළලයන්ටය. මෙම වෛරසය මඟින් බිලිඳුන්ගේ හිසෙහි ප්‍රමාණය වර්ධනය වීම සීමා කරවන අතර බුද්ධි වර්ධනයට බාධා ඇති කරයි.

නමුත් දැන් එහි නව ලක්ෂණයක් සොයා ගෙන ඇත. එනම් මෙම වෛරසයට වැඩිහිටියන්ගේ මොළයේ ජනක සෛල විනාශ කිරීමට හා ඒවායේ සංඛ්‍යාව සීමා කිරීමට හැකියාව ඇති බවයි. මෙය මීයන් යොදා ගනිමින් කරන ලද පර්යේෂණයකින් අනාවරණය වී ඇත.
මෙම නව දත්ත වලට අනුව මෙම වෛරසය මඟින් වැඩිහිටි මොළයට දීර්ඝ කාලීන හානියක් ඇති කරවන බව පැවසේ. මෙම සොයා ගැනීම පිළිබඳව අගෝස්තු 18 දින “Cell Stem Cell” නම් පර්යේෂණ සඟරාව( Journal) මඟින් අනාවරණය කර ඇත.

සීකා වෛරසයට ගොදුරු වූ වැඩිහිටියන් ගත් කල, ඔවුන්ට ඇති වී තිබුනේ රෝග ලක්ෂණ කිහිපයක් පමණී. ඒවා අතර හිසරදය, උණ හෝ මඳ උණ ගතිය හා සිරුරේ දද ඇති වීම පවතී. සාමාන්‍යයෙන් මෙම ලක්ෂණ සතියක කාලයක් දක්වා පැවතුනත් කලාතුරකින් ඊට වඩා බරපතල තත්වයට පත් වූ අවස්ථා ද ඇත. එවන් අවස්ථා වල මාස ගණනාවක් අංශභාග තත්වයට පත් වීම් වාර්තා වී ඇත. මෙම සහලක්ෂණය Guillain-Barré (Gee-YAHN bur-RAY) ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. එහිදී සාමාන්‍යයෙන් කකුල් වල වේදනාවක් ඇතිවේ. එය උග්‍ර වූ විට සම්පූර්ණ අංශභාග තත්වයට පත් වේ. මෙම රෝගීන් යළි යථා තත්වයට පත් වන තුරු යන්ත්‍ර ආධාරයෙන් කෘතිම ශ්වසනය ලබා දීමට සිදු වේ.

මෙම රෝගය සම්බන්ධයෙන් සෞඛ්‍ය අංශ වල අවධානය යොමු වූ කොට්ඨාශයක් වන්නේ ගැබිණි මව්වරුන්ය. ගැබිණි මවකගේ කුස තුළ ඇති කළලයේ මොළයට මෙම වෛරසය ඇතුළු වුවහොත් එමඟින් මොළයේ සෛල විනාශ කිරීම සිදු වේ. මේ දක්වා එම තත්වයට පත් වූ බිළිඳුන් 1000ක් පමණ වාර්තා වී ඇති අතර ඔවුන්ගෙන් වැඩි දෙනෙක් බිහි වී ඇත්තේ අසාමාන්ය ලෙස කුඩා වූ හිසක් සහ මොළයක් සහිතවය. මෙවන් තත්වයක් විවිධාකාර ආසාදනයන් නිසා ඇති විය හැක. මෙම තත්වය microcephaly (My-kro-SEFF-uh-lee) ලෙස හඳුන්වයි. එමඟින් දරුවාගේ මොළයේ වර්ධනය සීමා කරමින් ජීවිත කාලය පුරා පවතින බලපෑම් රාශියක් ඇති කරයි.

එහෙත් නවතම වාර්තාවලට අනුව පැවසෙන්නේ, මෙය බිළිඳුන්ගේ පමණක් නොව, වැඩිහිටියන්ගේ ද මොළයට බලපෑම් ඇති කරන බවයි. මිනිස් මොළය ගත් කල, එහි ඉදිරි කොටස හා හිපොකැම්පසය ඉගෙනීම හා මතකය සම්බන්ධව ක්‍රියාත්මක වේ. මෙම කොටස් දෙකෙන් ම දිගින් දිගටම ස්නායු සෛල නිපදවීම සිදු වේ. නිව්යෝර්ක් හි රොක්ෆෙලර් විශ්වවිද්‍යාලයේ ස්නායු විශේෂඥ ජෝසෆ් ග්ලෙසන් පවසන පරිදි සීකා වෛරසය ආසාදිත පුද්ගලයෙකුගේ මොළයේ ජනක සෛල විනාශ වීම හරහා ස්නායු සෛල ජනනය ද අඩාල වී මතකය හා ඉගෙනීම ආදී ක්‍රියාවන් අඩපණ වේ.

ඔහු හා ඔහුගේ පර්යේෂණ කණ්ඩායම සීකා වෛරසය ආසාදිත මීයන් යොදා ගෙන මෙම පර්යේ ෂණය සිදු කර ඇත. මෙම ප්‍රතිඵල මිනිසා හා සැසඳීමේදී යම් යම් වෙනස්කම් ඇති වීමේ ඉඩකඩ පවතී. නමුත් බිලිඳු මොළයට ඇති වන බලපෑම ද සැලකිල්ලට ගත් විට වැඩිහිටි මොළයට ද සීකා වෛරසය මඟින් සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති විය හැකි බව විශේෂඥයින්ගේ මතයයි.

මූලාශ්‍රය: https://www.sciencenewsforstudents.org/article/zika-can-damage-brains-even-adults

image courtesy:

https://www.google.lk/search?q=zika+virus&biw=1366&bih=641&source=lnms&tbm=isch&sa=X&sqi=2&ved=0ahUKEwjbw6acmvbOAhUHRo8KHcMrAawQ_AUIBigB#imgrc=WyUuNjQKegc6HM%3A